برای پیدا کردن علت پاره شدن نخ دستگاه گلدوزی، راهنماهای تاجیما (TAJIMA) چهار جا را نشان می‌دهند: خود نخ (جهت تاب و جنس آن)، سوزنی که با پارچه جور نیست یا کج شده، کشش نادرست نخ و ماسوره‌ای که نامرتب یا زیادی پر است. ما این چهار مورد را از راهنماهای مختلف تاجیما کنار هم گذاشته‌ایم؛ نکته‌های فنی از تاجیماست و ترتیب بررسی پیشنهاد ماست.
۱. اول نخ را چک کنید
جهت تاب نخ
تاب نخ یعنی جهت پیچش رشته‌های نخ به دور هم. از نظر تاجیما، کمپلت (قلاب گردان) دستگاه‌های گلدوزی صنعتی خلاف جهت عقربه‌های ساعت می‌چرخد. نخی که تاب Z دارد، با این چرخش سفت می‌ماند و کمتر پاره می‌شود. نخ با تاب S برعکس است: تابش با همین چرخش شل می‌شود، رشته‌هایش از هم فاصله می‌گیرند و نخ مدام پاره می‌شود. تاجیما می‌گوید برای دستگاه صنعتی همیشه نخ تاب Z بزنید.
تاجیما یک آزمون ساده برای تشخیص تاب پیشنهاد می‌کند: نخ را با دو دست افقی بگیرید و دست چپ را رو به عقب (دور از خودتان) بچرخانید. اگر تاب نخ شل شد، نخ تاب Z دارد. اگر تاب سفت‌تر شد، نخ تاب S است.
جنس نخ
تاجیما درباره نخ ویسکوز (ریون) می‌گوید با وجود رنگ‌های زنده و براقی‌اش، زود پاره می‌شود و دقت در کار لازم دارد. نخ پلی‌استر را در مقابل نخی با استحکام بالا معرفی می‌کند. پس به نظر ما اگر روی یک کار نخ ویسکوز زیاد پاره می‌شود، امتحان کردن نخ پلی‌استر منطقی است.
تاجیما همچنین توضیح می‌دهد که در نخی مثل 120d/2، عدد ۲ یعنی دو رشته را به هم تابانده‌اند و همین تاب نخ را محکم‌تر می‌کند و به جلوگیری از پارگی کمک می‌کند. برای توضیح کامل جنس و تاب نخ، راهنمای نخ گلدوزی تاجیما را ببینید. اگر هنوز نخ کارتان را انتخاب نکرده‌اید، برای گلدوزی از چه نخی استفاده کنیم را بخوانید.
۲. سوزن را ببینید
تاجیما سوزنی را که با پارچه جور نباشد یکی از علت‌های پارگی نخ می‌داند. برای پارچه‌های ضخیم مثل کلاه و جین، سوزن شماره ۱۲ تا ۱۴ را پیشنهاد می‌کند تا هم سوزن نشکند و هم نخ پاره نشود. برای پارچه‌های نازک سوزن ریزتر، مثلاً شماره ۹، بهتر است.
تاجیما می‌گوید سوزن کج یا کثیف را عوض کنید. برای دیدن کجی سوزن، روش تاجیما این است که آن را روی سطحی صاف بخوابانید و با یک پیچ‌گوشتی تخت بغلتانید. منبع این نکته‌ها راهنمای سوزن تاجیما است.
۳. کشش نادرست؛ علت دیگر پاره شدن نخ دستگاه گلدوزی
به نوشته وبلاگ نرم‌افزار تاجیما (Tajima Software)، کشش نادرست هم به پارچه آسیب می‌زند و هم باعث پارگی نخ می‌شود. همان نوشته توضیح می‌دهد که در تنظیم دستی، باید پیچ کشش هر نخ را جداگانه تنظیم کرد و اگر اپراتور با دستگاه، نوع دوخت و جنس پارچه خوب آشنا نباشد، کشش به‌راحتی زیادی سفت یا شل می‌شود.
تاجیما سنجیدن کشش با کشش‌سنج دیجیتال را توضیح می‌دهد. عددهای مرجع تاجیما برای نخ بالایی و نخ ماسوره و روش سنجیدن را کامل در تنظیم کشش نخ و ماسوره در دستگاه گلدوزی آورده‌ایم. یک نکته را جا نیندازید: موقع سنجیدن، نخ نباید داخل قفل نخ بالایی باشد، چون تاجیما می‌گوید همین قفل مقاومت اضافه می‌کند و عدد را اشتباه نشان می‌دهد.
۴. ماسوره را وارسی کنید
تاجیما در راهنمای نخ‌های گلدوزی یک هشدار روشن درباره ماسوره دارد: ماسوره‌ای که زیادی پر باشد یا نخش نامرتب دورش باشد، باعث پارگی و گیر کردن نخ و افت کیفیت دوخت می‌شود. پس اگر نخ ماسوره پاره می‌شود یا پشت کار به هم ریخته، ماسوره را بیرون بیاورید و ببینید نخش یکنواخت و به اندازه است یا نه. روش جا انداختن ماسوره در ماکو (محفظه ماسوره) را هم در همان مقاله کشش نخ گفته‌ایم.
امکانات تاجیما که با پاره شدن نخ دستگاه گلدوزی سروکار دارند
بعضی دستگاه‌های تاجیما (TAJIMA) برای همین مشکل امکانات خاصی دارند:
- i-TM: مقدار نخ بالایی را با هوش مصنوعی و بر اساس نوع دوخت و ضخامت پارچه محاسبه و تنظیم می‌کند. تاجیما می‌گوید i-TM نسبت به تنظیم معمولی کشش، بار کمتری روی نخ می‌گذارد؛ پارگی نخ کمتر می‌شود و دستگاه با دور بالاتر هم بدون نگرانی کار می‌کند. این قابلیت در سری TMEZ-SC، سری TMEZ-KC و مدل TMCR-VF+i-TM هست.
- حالت FS: در سری TMCR-VF، طبق توضیح تاجیما دوخت را حتی با نخ‌هایی که کار کردن با آن‌ها سخت است، مثل نخ ضخیم یا کم‌تاب، پایدار نگه می‌دارد.
- حسگر پارگی نخ: دستگاه تاجیما SAI حسگر پارگی نخ دارد که در برابر گردوغبار محافظت شده است؛ این حسگر پارگی را تشخیص می‌دهد، نه اینکه جلویش را بگیرد.
معرفی کامل این فناوری را در فناوری i-TM ابتکار جدید تاجیما بخوانید.
ترتیب پیشنهادی ما برای پیدا کردن علت پاره شدن نخ دستگاه گلدوزی
این ترتیب را ما پیشنهاد می‌کنیم، نه تاجیما؛ از کارهای ساده شروع می‌شود و به سنجیدن کشش می‌رسد:
- تاب نخ را با آزمون دست چک کنید و اگر نخ ویسکوز است، امتحان با نخ پلی‌استر را در نظر بگیرید.
- ببینید سوزن با پارچه جور است و کج یا کثیف نیست.
- ماسوره را از نظر یکنواختی و اندازه نخ بررسی کنید.
- کشش نخ بالایی و نخ ماسوره را با کشش‌سنج بسنجید.
اگر با همه این‌ها نخ هنوز پاره می‌شود، مشکل احتمالاً از خود دستگاه است و باید تکنسین آن را بررسی کند. تکنسین‌های سبزواری تک دستگاه‌های تاجیما را سرویس می‌کنند.
