فرق اصلی چرخ گلدوزی خانگی و دستگاه گلدوزی صنعتی در تعداد سوزن است. چرخ گلدوزی خانگی معمولاً یک سوزن دارد و برای هر رنگ باید دستگاه را نگه دارید و نخ را عوض کنید. دستگاه گلدوزی صنعتی چند سوزن دارد (مثلاً ۶ تا ۱۵ سوزن) و رنگ‌ها را خودش عوض می‌کند. دستگاه صنعتی علاوه بر این، کارگاه بزرگ‌تری دارد، تندتر کار می‌کند و روی کلاه، آستین و کیف هم می‌دوزد. اگر گلدوزی را برای سرگرمی و هدیه می‌خواهید، چرخ خانگی کافی است. اگر می‌خواهید سفارش بگیرید و از گلدوزی درآمد داشته باشید، دستگاه صنعتی انتخاب درست‌تری است.
چرخ گلدوزی خانگی چیست؟
چرخ گلدوزی خانگی دستگاه کوچکی است که برای خانه و کار تفریحی ساخته می‌شود. بیشتر این چرخ‌ها یک سوزن دارند. یعنی طرح هر چند رنگ که باشد، دستگاه بعد از تمام شدن هر رنگ می‌ایستد و شما نخ را بیرون می‌آورید و نخ رنگ بعدی را رد می‌کنید.
بدنه این چرخ‌ها معمولاً تخت است و کارگاه (قاب گلدوزی) فقط از یک نقطه به دستگاه وصل می‌شود. برای همین روی پارچه‌های سنگین ممکن است کارگاه تحت فشار قرار بگیرد. سطح گلدوزی آن‌ها هم از دستگاه‌های صنعتی کوچک‌تر است. تاجیما در معرفی جمع‌وجورترین دستگاهش، SAI، می‌گوید سطح گلدوزی آن «خیلی بزرگ‌تر از چرخ‌های گلدوزی خانگی» است.
چرخ خانگی برای این کارها مناسب است:
- گلدوزی اسم روی حوله، دستمال و لباس بچه
- هدیه‌های شخصی و کارهای گاه‌به‌گاه
- طرح‌های کوچک با رنگ‌های کم
دستگاه گلدوزی صنعتی چیست؟
دستگاه گلدوزی صنعتی برای کار حرفه‌ای و ساعت‌ها کار پشت سر هم ساخته می‌شود. به دستگاهی که یک سر گلدوزی دارد «تک‌کله» و به دستگاهی که چند سر کنار هم دارد و یک طرح را هم‌زمان روی چند تکه می‌دوزد «چندکله» می‌گویند. در این مقاله بیشتر درباره تک‌کله‌ها حرف می‌زنیم، چون کسی که از چرخ خانگی بالاتر می‌رود، معمولاً از تک‌کله شروع می‌کند.
برای اینکه تصور دقیق‌تری داشته باشید، مشخصات تاجیما TMBP2-SC را که یک تک‌کله استاندارد است ببینید:
- با ۶، ۱۲ یا ۱۵ سوزن ساخته می‌شود، یعنی تا ۱۵ رنگ را بدون توقف می‌دوزد.
- حداکثر سرعتش ۱۲۰۰ دور در دقیقه است و روی کلاه تا ۱۰۰۰ دور.
- بزرگ‌ترین کارگاهش ۳۶ در ۵۰ سانتی‌متر است.
- کارگاه کلاه، جیب و کارگاه لوله‌ای دارد.
- صفحه لمسی ۱۲ اینچی دارد و نخ را خودش می‌بُرد.
- حدود ۹۵ کیلوگرم وزن دارد و با برق تک‌فاز کار می‌کند.
تاجیما این دستگاه را برای گلدوزی اسم و آرم روی لباس فرم، کلاه، جوراب و کیف معرفی می‌کند. گلدوزی سفارشی در مغازه هم از کاربردهایی است که برایش نام می‌برد. TMBP2-SC در سایت سبزواری تک را هم می‌توانید ببینید.
فرق‌های اصلی چرخ گلدوزی خانگی و صنعتی در عمل
عوض کردن رنگ
این بزرگ‌ترین فرق است. در چرخ تک‌سوزنه، هر رنگ یعنی یک بار توقف و نخ‌گذاری دوباره. در دستگاه چندسوزنه، هر سوزن نخ یک رنگ را دارد و دستگاه خودش سراغ سوزن بعدی می‌رود و دوخت را ادامه می‌دهد. برای یک آرم پنج‌رنگ روی بیست پیراهن، این فرق یعنی حدود صد بار نخ عوض کردن در برابر صفر بار. تاجیما سال ۱۹۷۳ دستگاهی شش‌سوزنه با تعویض خودکار رنگ ساخت؛ مسیری را که دستگاه‌های گلدوزی تا امروز طی کرده‌اند در تاریخچه دستگاه گلدوزی آورده‌ایم.
سرعت و وقت
دستگاه‌های صنعتی تندتر می‌دوزند، ولی بیشترین صرفه‌جویی از سرعت نمی‌آید. از کم شدن توقف‌ها می‌آید. وقتی دستگاه خودش رنگ عوض می‌کند و نخ را می‌بُرد، شما می‌توانید هم‌زمان کار بعدی را در کارگاه ببندید.
اندازه طرح
کارگاه بزرگ‌تر یعنی طرح بزرگ را می‌شود یک‌جا دوخت. در چرخ‌های با سطح کوچک، طرح بزرگ را باید چند تکه کرد و پارچه را چند بار در کارگاه جابه‌جا کرد. این کار وقت می‌گیرد و احتمال جابه‌جا شدن تکه‌های طرح را بیشتر می‌کند.
کلاه، آستین و کیف
تک‌کله‌های تاجیما بدنه لوله‌ای (Cylinder) دارند. یعنی آستین، پاچه یا کیف دور بازوی دستگاه می‌نشیند و فقط جای گلدوزی در کارگاه قرار می‌گیرد. با کارگاه کلاه هم می‌شود روی کلاه کپ آماده دوخت. این کار در بیشتر چرخ‌های گلدوزی خانگی ممکن نیست.
جا، وزن و برق
چرخ خانگی روی یک میز معمولی جا می‌شود. دستگاه صنعتی جای ثابت و پایه مخصوص می‌خواهد. با این حال تک‌کله‌ای مثل TMBP2-SC برق سه‌فاز نمی‌خواهد. با برق تک‌فاز کار می‌کند و توانش ۱۹۰ وات است.
حد وسط: دستگاه صنعتی جمع‌وجور
بین چرخ خانگی و تک‌کله‌های بزرگ، دستگاه‌هایی هست که برای شروع کسب‌وکار کوچک ساخته شده‌اند. تاجیما SAI نمونه آن است:
- ۸ سوزن دارد و تا ۸ رنگ را بدون عوض کردن نخ می‌دوزد.
- حداکثر سرعتش ۸۰۰ دور در دقیقه است.
- سطح گلدوزی‌اش ۲۰ در ۳۰ سانتی‌متر است.
- ۳۷ کیلوگرم وزن دارد و ۱۰۰ وات برق مصرف می‌کند.
- کارگاه کلاه، جیب و جوراب و کارگاه لوله‌ای دارد.
- با نرم‌افزاری همراه است که بیش از ۱۳۰۰ طرح آماده و ۳۱ قلم لاتین دارد و عکس یا طرح اسکن‌شده را خودش به فایل گلدوزی تبدیل می‌کند.
تاجیما SAI را برای کسی معرفی می‌کند که تازه می‌خواهد کار گلدوزی راه بیندازد: گلدوزی اسم، آرم و سفارش‌های مغازه‌ای. مشخصات SAI در سایت سبزواری تک را هم می‌توانید ببینید.
چرخ گلدوزی خانگی یا صنعتی؛ کدام به کارتان می‌آید؟
چند سؤال ساده انتخاب را روشن می‌کند:
- برای خودتان می‌دوزید یا برای فروش؟ اگر گلدوزی سرگرمی است و هر چند وقت یک بار اسمی روی حوله می‌دوزید، چرخ خانگی کافی است.
- طرح‌هایتان چند رنگ دارند؟ اگر بیشتر طرح‌ها چندرنگ‌اند، وقتی که در چرخ تک‌سوزنه صرف عوض کردن نخ می‌شود، خیلی زود خسته‌تان می‌کند.
- روی چه چیزی می‌دوزید؟ کلاه، آستین، کیف و جوراب دستگاهی با بدنه لوله‌ای و کارگاه مخصوص می‌خواهند.
- از هر طرح چند تا می‌دوزید؟ اگر سفارش‌ها تک و متنوع‌اند، تک‌کله مناسب است. اگر یک آرم را روی صدها لباس می‌دوزید، دستگاه چندکله صرفه دارد. کار با دستگاه چندکله را در آموزش کار با دستگاه گلدوزی ۱۲ کله گفته‌ایم.
اگر بین دستگاه‌های صنعتی مردد هستید و می‌خواهید فرق گلدوزی صنعتی قدیمی و کامپیوتری، روش خرید و قیمت‌ها را بدانید، صفر تا صد گلدوزی صنعتی و کامپیوتری را بخوانید. روش کلی گلدوزی روی لباس هم در گلدوزی روی لباس با دستگاه آمده است.
پرسش‌های رایج
با چرخ گلدوزی خانگی می‌شود سفارش گرفت؟
برای تعداد کم بله. ولی چون برای هر رنگ باید دستگاه را نگه دارید و سطح گلدوزی کوچک است، با بیشتر شدن سفارش‌ها وقت زیادی صرف نخ عوض کردن و جابه‌جا کردن پارچه می‌شود.
دستگاه گلدوزی تک‌کله یعنی چه؟
یعنی دستگاهی که یک سر گلدوزی دارد و هر بار یک تکه را می‌دوزد. این یک سر می‌تواند چند سوزن داشته باشد (مثلاً ۶ تا ۱۵ سوزن) و هر سوزن یک رنگ نخ را بدوزد.
دستگاه گلدوزی صنعتی برق سه‌فاز می‌خواهد؟
تک‌کله‌هایی مثل تاجیما TMBP2-SC و SAI با برق تک‌فاز کار می‌کنند. برای دستگاه‌های چندکله، پیش از خرید مشخصات برق همان مدل را بپرسید.
