میز چرخ خیاطی خوب سه ویژگی دارد: محکم است و با لرزش چرخ تکان نمیخورد، آنقدر جا دارد که پارچه از لبهاش آویزان نشود و ارتفاعش با قد شما جور است. یعنی وقتی پشتش مینشینید، جایی که پارچه زیر سوزن میرود تقریباً همسطح آرنجتان است و مچها صاف میمانند. عدد ثابتی برای ارتفاع میز چرخ خیاطی وجود ندارد که برای همه درست باشد. قد شما، صندلی و نوع چرخ با هم تعیین میکنند میز چقدر بلند باشد.
ایراد میزی که اندازه نیست، در کار کوتاه به چشم نمیآید؛ ولی در کار طولانی خودش را با خستگی گردن، شانه و کمر نشان میدهد. برای همین بهتر است پیش از خرید یا چیدن میز، چند دقیقه برای اندازه گرفتنش وقت بگذارید.
ارتفاع میز چرخ خیاطی چقدر باید باشد؟
قاعده اصلی این است: میز را طوری تنظیم کنید که جای کار، یعنی همان نقطهای که پارچه زیر سوزن میرود، تقریباً همسطح آرنج شما در حالت نشسته باشد. در این حالت مچها صاف میمانند و لازم نیست شانهها را بالا بکشید.
پژوهشی که روی خیاطان حرفهای پشت چرخ صنعتی انجام شده، برای کم کردن فشار روی عضلات و مفاصل پیشنهاد میکند سطح میز کمی بالاتر از آرنج نشسته باشد. در عمل حدود ۵ سانتیمتر بالاتر از آرنج مناسب است و خیلی بیشتر از آن، کار را بیش از اندازه بالا میبرد. راهنماهای ایمنی شغلی هم جای کار را همسطح آرنج میخواهند و هیچکدام میز پایینتر از آرنج را پیشنهاد نمیکنند. پس اگر بین دو ارتفاع مردد هستید، جای کاری که کمی بالاتر از آرنج باشد انتخاب مطمئنتری است تا جای کار پایینتر.
ارتفاع رایج میزهای صنعتی حدود ۷۶ سانتیمتر است. این عدد فقط نقطه شروع است و باید آن را با قد خودتان و ارتفاع صندلی تنظیم کنید.
میز فعلیتان را اینطور امتحان کنید
- روی صندلی بنشینید، طوری که کف هر دو پا روی زمین باشد و رانها تقریباً افقی بمانند.
- بازوها را آزاد کنار بدن بگذارید و آرنج را حدود ۹۰ درجه خم کنید.
- ببینید کف چرخ، یعنی سطحی که پارچه رویش جلو میرود، نسبت به آرنج کجا قرار میگیرد.
اگر کف چرخ خیلی بالاتر از آرنج باشد، ناخودآگاه شانهها را بالا میکشید و زود خسته میشوید. اگر خیلی پایینتر باشد، روی کار خم میشوید و فشارش به گردن و کمر میرسد.
وقتی ارتفاع میز درست نیست
لازم نیست فوراً میز تازه بخرید. صندلی را خیلی راحتتر از میز میشود تنظیم کرد و صندلی ارتفاعپذیر بیشترین کمک را میکند. اگر بعد از بالا بردن صندلی پاهایتان به زمین نمیرسد، یک زیرپایی بگذارید. میزی را هم که کمی کوتاه یا بلند است، اغلب میشود با گذاشتن قطعهای محکم زیر پایهها یا کوتاه کردن پایهها اندازه کرد.
میز چرخ خیاطی خانگی
برای چرخ خانگی میز مخصوص لازم نیست. هر میز محکمی که این سه شرط را داشته باشد، کارتان را راه میاندازد:
- با لرزش چرخ تکان نمیخورد و لق نیست.
- آنقدر بزرگ است که چرخ کامل رویش جا شود و سمت چپ و جلوی چرخ هم برای پارچه جای خالی بماند.
- زیرش برای پاها و پدال جا هست.
چرخ را نزدیک لبه جلوی میز بگذارید تا برای رسیدن به کار خم نشوید. موقع دوخت، بیشتر پارچه سمت چپ سوزن میماند و قسمت دوختهشده پشت چرخ جمع میشود. اگر این دو طرف جا نداشته باشند، پارچه از لبه میز آویزان میشود و وزنش کار را به سمت خودش میکشد.
میز چرخ خیاطی تاشو
میز تاشو برای خانههای کوچک انتخاب راحتی است، چون بعد از کار جمع میشود. فقط پیش از خرید، میز را باز کنید و با دست تکانش بدهید. میزی که با فشار دست لق شود، با لرزش چرخ در سرعت بالا هم تکان میخورد.

میزی که چرخ داخلش مینشیند
بعضی میزها و کابینتهای مخصوص خیاطی جایی دارند که چرخ خانگی داخلش مینشیند و کف چرخ همسطح میز میشود. در این حالت پارچه روی یک سطح صاف و بزرگ حرکت میکند و دوختن کارهای بزرگ مثل پرده و رومیزی راحتتر میشود. در بازار به این میزها معمولاً همان «میز چرخ خیاطی» میگویند. برای کارهای معمولی و چرخی که گاهبهگاه از آن استفاده میکنید، همان میز محکم معمولی کافی است.
میز چرخ خیاطی صنعتی چه فرقی دارد؟
میز چرخ صنعتی بخشی از خود دستگاه است. بدنه چرخ داخل برشی روی صفحه میز مینشیند و پدال با یک میله به موتور یا جعبه کنترل زیر میز وصل میشود. اندازه و شکل این برش برای همه چرخها یکی نیست. برای همین میز صنعتی را باید متناسب با همان مدل چرخ تهیه کرد و هر میزی به هر چرخی نمیخورد.

میز صنعتی خوب این ویژگیها را دارد:
- صفحهاش سنگین و محکم است تا لرزش موتور به چرخ و کار منتقل نشود.
- پایههایش قابل تنظیم است تا ارتفاع با قد خیاط جور شود.
- پدالش جابهجا میشود. پژوهشی که گفتیم پیشنهاد میکند پدال را تا جایی که راحت است زیر میز ببرید تا بتوانید نزدیکتر به میز بنشینید. روش تنظیمش را در تنظیم پدال چرخ خیاطی صنعتی گفتهایم.
در بسیاری از چرخهای صنعتی امروزی، از جمله راستهدوزهای جین، موتور داخل خود بدنه است و دیگر موتور جداگانهای زیر میز آویزان نیست. این چرخها را در چرخ خیاطیهای دینام سرخود معرفی کردهایم.
صفحه میز صاف باشد یا شیبدار؟
صفحه میز چرخ خیاطی معمولاً صاف و ثابت است و خود چرخ کمی شیب دارد. فقط وقتی پارچه سنگین میدوزید، گاهی میز را کمی به سمت جلو، یعنی دور از خودتان، شیب میدهند.
صندلی، پدال و نور
میز بهتنهایی کافی نیست و صندلی همانقدر اهمیت دارد. صندلی خوب برای خیاطی این ویژگیها را دارد:
- ارتفاعش راحت تنظیم میشود.
- پشتیاش گودی کمر را نگه میدارد.
- چرخ ندارد یا چرخهایش قفل میشوند.
- لبه جلوی نشیمنش گرد است و به پشت پاها فشار نمیآورد.
پدال را جایی بگذارید که بدون دراز کردن پا به آن برسید. پدالی که خیلی نزدیک یا خیلی دور باشد، بدن را به حالت نادرست وادار میکند. اگر چند ساعت پشت هم کار میکنید، هر از گاهی بلند شوید و بدنتان را تکان بدهید. درباره فشار خیاطی روی کمر در آیا خیاطی برای دیسک کمر ضرر دارد؟ مفصلتر گفتهایم.
نور را طوری بچینید که از پشت یا کنار روی کار بتابد و سایه دستتان روی پارچه نیفتد. چراغ خود چرخ برای دیدن محل سوزن خوب است، ولی کل میز را روشن نمیکند.
پیش از خرید میز چرخ خیاطی اینها را بسنجید
- طول و عمق چرخ را اندازه بگیرید و جای پارچه در سمت چپ و جلو را هم به آن اضافه کنید.
- ارتفاع میز را با قد خودتان و صندلیای که دارید بسنجید، نه با یک عدد کلی.
- میز را با دست تکان بدهید. میزی که با دست لق میشود، با لرزش چرخ هم لق میشود.
- برای چرخ صنعتی، میز را متناسب با مدل چرخ و نوع موتورش بگیرید.
اگر دنبال میز چرخ خیاطی هستید، سبزواری تک هم میز چرخ خیاطی دارد. برای تهیه آن میتوانید با ما تماس بگیرید.
میز چرخ خیاطی را با میز برش اشتباه نگیرید. میز برش بلندتر است و آن را برای کار ایستاده میسازند. ویژگیهایش را در میز برش خیاطی چیست؟ آوردهایم.