بیشتر وقتها ایراد پر کردن ماسوره به یکی از این دلیلها برمیگردد: نخ از صفحه کشش ماسورهپرکن رد نشده و ماسوره شل و پفدار پر میشود؛ مسیر نخ درست نیست و نخ یک طرف ماسوره جمع میشود؛ ماسوره درست روی میله ماسورهپرکن ننشسته یا میله تا آخر جا نیفتاده؛ یا ماسوره با چرخ جور نیست. لاستیک ساییده هم میتواند ماسورهپرکن را از کار بیندازد.
این ایراد را دستکم نگیرید. اگر ماسوره را بد پر کنید، ممکن است نخ ماسوره ببُرد، کشش به هم بخورد و حتی سوزن بشکند. پس اول روش درست پر کردن ماسوره را مرور میکنیم و بعد سراغ ایرادها میرویم.
روش درست پر کردن ماسوره در چرخ خانگی
جزئیات در هر مدل کمی فرق میکند و دفترچه چرخ مرجع اصلی است، ولی مراحل کلی در بیشتر چرخهای خانگی این است:
- یک ماسوره خالی بردارید. روی ماسورهای که هنوز نخ دارد، نخ تازه نپیچید.
- قرقره نخ را روی میله قرقره بگذارید و درپوش (نگهدارنده) قرقره را تا ته جلو بدهید.
- نخ را از راهنمای نخ رد کنید و دور صفحه کشش ماسورهپرکن بگذرانید و تا جایی که میرود زیر صفحه بکشید.
- سر نخ را از سوراخ ماسوره رد کنید (از داخل به بیرون)، یا طبق دفترچه چرخ چند بار در جهت عقربههای ساعت دور ماسوره بپیچید.
- ماسوره را روی میله ماسورهپرکن بگذارید و میله را به سمت راست فشار دهید تا قفل شود.
- چرخ را با سرعت متوسط راه بیندازید. سرعت خیلی زیاد ممکن است نخ را کش بیاورد.
- بعد از چند دور، چرخ را نگه دارید، سر اضافه نخ را از ته بچینید و دوباره ادامه دهید.
- در بعضی چرخها ماسورهپرکن وقتی ماسوره پر شد، خودش میایستد. در بعضی دیگر باید وقتی دور ماسوره کند شد، خودتان چرخ را نگه دارید.
- نخ را قیچی کنید، میله را به سمت چپ برگردانید و ماسوره را بردارید.
قدم آخر را فراموش نکنید. اگر میله ماسورهپرکن سمت راست بماند، در بعضی چرخها سوزن حرکت نمیکند و چرخ نمیدوزد.

در چرخهای قدیمیتر: حرکت میل سوزن را قطع کنید
بعضی چرخهای مکانیکی و قدیمیتر موقع پر کردن ماسوره، حرکت میل سوزن (میلهای که سوزن به آن بسته است) را خودکار قطع نمیکنند و باید خودتان این کار را بکنید. معمولاً فلکه دستی (توپی) را نگه میدارید و پیچ وسط آن را به سمت خودتان میچرخانید تا شل شود. به این ترتیب ماسورهپرکن میچرخد ولی میل سوزن بالا و پایین نمیرود. بعد از پر کردن ماسوره، این پیچ را دوباره سفت کنید، وگرنه چرخ نمیدوزد.
ایرادهای رایج پر کردن ماسوره و راه رفعشان
ماسوره شل و پفدار پر میشود
رایجترین علت این است که نخ از صفحه کشش ماسورهپرکن رد نشده یا کامل زیر آن نرفته است. نخ را دوباره در مسیر بگذارید و آن را محکم بین صفحهها بکشید تا بنشیند. اگر موقع کشیدن نخ هیچ مقاومتی حس نمیکنید، نخ احتمالاً هنوز سر جایش نیست. ماسوره شل را خالی کنید و از اول پر کنید.
نخ یک طرف ماسوره جمع میشود
اگر ماسوره ناصاف و مخروطی پر میشود، معمولاً نخ از راهنمای ماسورهپرکن درست رد نشده، ماسوره خوب روی میله ننشسته یا دورش کند است. مسیر نخ را دوباره بررسی کنید و ماسوره را تا ته روی میله بنشانید. در بعضی چرخها میشود جای راهنمای ماسورهپرکن را با یک پیچ کمی جابهجا کرد. اگر با همه اینها ماسوره هنوز ناصاف پر میشود، چرخ سرویس لازم دارد.
نخ دور پایه ماسورهپرکن میپیچد
یعنی پر کردن را پیش از آنکه نخ کامل در صفحه کشش برود شروع کردهاید. چرخ را نگه دارید، نخ را کنار راهنما قیچی کنید، میله را به چپ برگردانید و ماسوره را بردارید. بعد نخ پیچیدهشده زیر پایه را آرام باز کنید. پایه ماسورهپرکن را جدا نکنید؛ در بعضی مدلها تیغ نخبر داخل آن است و ممکن است دستتان را ببرد.
میله میچرخد ولی ماسوره پر نمیشود
ماسوره احتمالاً درست روی میله ننشسته است؛ در بیشتر چرخها ماسوره یک شیار دارد که باید با فنر روی میله جفت شود. ماسوره را بردارید و دوباره بگذارید.
ماسورهپرکن نمیچرخد یا سُر میخورد
اول ببینید میله را تا آخر به راست بردهاید یا نه. در چرخهایی که ماسورهپرکنشان با یک حلقه لاستیکی کار میکند، اگر این لاستیک ساییده، صاف یا ترکخورده باشد، ماسورهپرکن نمیچرخد یا سُر میخورد. لاستیک ماسورهپرکن قطعه ارزانی است و تعمیرکار عوضش میکند. در چرخهای قدیمی که ماسورهپرکن با فلکه یا تسمه میچرخد، اگر چرخ ماسورهپرکن به اندازه کافی به آن فشار نیاورد، نمیچرخد؛ در بعضی مدلها با یک پیچ تنظیم میشود و اگر مطمئن نیستید، کار تعمیرکار است.
سوزن موقع پر کردن ماسوره بالا و پایین میرود
اول ببینید میله ماسورهپرکن را تا آخر به راست بردهاید یا نه. اگر بردهاید و چرخ شما پیچ وسط فلکه دارد، احتمالاً حرکت میل سوزن را خودکار قطع نمیکند و باید خودتان با همین پیچ این کار را بکنید (در بخش چرخهای قدیمیتر توضیح دادیم).
پر کردن ماسوره بیش از اندازه
ماسوره نباید بیش از اندازه پر شود. اگر ماسورهپرکن چرخ شما همیشه ماسوره را زیادی پر میکند یا پیش از پر شدن میایستد، تنظیم لازم دارد. تا آن موقع، خودتان مراقب باشید و بهموقع چرخ را نگه دارید.
ماسوره با چرخ جور نیست
هر چرخ ماسوره مخصوص خودش را میخواهد. ماسورهای که مال چرخ شما نیست، ممکن است روی میله ماسورهپرکن درست ننشیند و موقع دوخت هم باعث پاره شدن نخ، شکستن سوزن یا به هم ریختن کشش شود. انتخاب ماسوره درست را در انواع ماسوره چرخ خیاطی کامل گفتهایم.
پر کردن ماسوره در چرخ صنعتی
در بسیاری از چرخهای صنعتی، ماسورهپرکن جدا از سر چرخ است و با تسمه میچرخد. ماسوره را روی میلهاش میگذارید، اهرمش را پایین میزنید تا چرخ ماسورهپرکن به تسمه بچسبد و چرخ را راه میاندازید. وقتی ماسوره پر شد، اهرم خودش آزاد میشود و پر کردن میایستد. اگر بخواهید ماسوره کمتر پر شود، پیچ تنظیم مقدار را تغییر میدهید. اگر ماسوره مخروطی پر میشود، راهنمای نخ را به سمتی ببرید که نخ کمتری روی آن نشسته است. جزئیات هر مدل را در دفترچهاش ببینید.
چند عادت خوب برای پر کردن ماسوره
- همیشه با ماسوره خالی شروع کنید و دو رنگ نخ را روی هم نپیچید.
- برای دوخت معمولی، ماسوره را با همان نخ بالایی پر کنید. انتخاب نخ را در انواع نخ چرخ خیاطی گفتهایم.
- پیش از شروع هر کار، دو سه ماسوره پر کنید تا وسط دوخت معطل نشوید.
- اگر چند چرخ دارید، ماسورههایشان را قاطی نکنید.
- ماسوره پر را طوری نگه دارید که نخش باز نشود و به هم گره نخورد.
اگر ماسوره خوب پر شده ولی نخ ماسوره هنوز زیر پارچه جمع میشود یا شل است، مشکل احتمالاً از کشش است؛ تنظیم کشش نخ پایین و چرا نخ زیر پارچه جمع میشود را ببینید. اگر ماسوره داخل محفظه نمیچرخد، به علت نچرخیدن ماسوره چرخ خیاطی سر بزنید. ماسوره یدکی هم در ماسورههای خیاطی پیدا میکنید.